Fréttir: Vakning í skíðagæslu og öryggismálum skíðasvæða

9. mars 2003:
Nýjar aðferðir við eftirlit á skíðasvæðum hafa rutt sér til rúms hér á landi og dagana 6.-8. mars var haldið í Hlíðarfjalli þriggja daga námskeið í skíðagæslu (Ski-Patrol) sem Björgunarskóli Slysavarnarfélagsins Landsbjargar og Vetraríþróttamiðstöð Íslands stóðu fyrir.
   Námskeiðið sóttu um tuttugu manns, bæði björgunarsveitamenn og starfsmenn skíðasvæða á landinu, en kennarar voru tveir Bandaríkjamenn sem starfa á skíðavæðum í Colorado í Bandaríkjunum. (Myndirnar með fréttinni eru fengnar hjá Herði Má Harðarsyni, skólastjóra Björgunarskóla Slysavarnafélagsins Landsbjargar.
 

Mikið verk óunnið
Á námskeiðinu var skíðagæsla, eins og hún er tíðkuð víða um heim í dag, kynnt fyrir nemendum, fjallað um merkingar á skíðasvæðum, snjóöryggi, björgun fólks í vanda, hjálmanotkun, notkun vélsleða á skíðasvæðum, skýrslutökur við slys, björgun úr skíðalyftum, flutning slasaðra og samvinnu milli skíðasvæða, björgunarsveita og stjórnenda vegamála, ásamt ýmsu öðru sem viðkemur skíðagæslu almennt. Kennslan fór hvort tveggja fram með fyrirlestrum og verklegum æfingum. Meðal annars æfðu þátttakendur sig við flutning slasaðra á sérstökum sleðum. Í því sambandi má benda á þá staðreynd að mun algengara er að þeir sem slasast séu fluttir af skíðagæslumönnum á skíðum og með sleða en að notuð séu vélknúin farartæki á borð við vélsleða.
   Námskeiðið þótti takast í alla staði mjög vel og eru þátttakendur og skipuleggjendur sammála um að mikið verk er óunnið við skipulag og fræðslu í sambandi við öryggisgæslu á skíðasvæðum hér á landi. Viðfangsefni námskeiðsins nú hafi aðeins verið eins og inngangur að miklu stærra verkefni sem huga þurfi að á næstu misserum.

Margar hugmyndir í vinnslu
Ýmsar hugmyndir hafa komið upp í sambandi við áframhald á fræðslu og kynningu á þessu sviði. Til dæmis er nú hafin undirbúningsvinna að ráðstefnu með vinnuheitinu “Snjór, byggðir, samgöngur og afþreying”. Þá má nefna skiptinemasambönd við skíðasvæði erlendis þannig að starfsfólk skíðasvæða og björgunarsveitamenn eigi kost á að dvelja erlendis í starfsþjálfun. Jafnframt eru uppi hugmyndir um að fá skíðagæslufólk erlendis frá til starfa á skíðasvæðum hér á landi.
   Óhætt er að segja að mikil vakning sé að verða í þessum málum hér á landi og er vilji til aukinnar og áframhaldandi samvinnu Landsbjargar, VMÍ og einstakra skíðasvæða um fyrirbyggjandi fræðslu um öryggismál og gæslu í tengslum við afþreyingu á snjó.

Breyttar áherslur
Undanfarna tvo vetur hefur sú nýjung verið reynd á skíðasvæðinu í Hlíðarfjalli við Akureyri að menn frá Súlum björgunarsveit hafa séð um gæslu með góðum árangri.
   Með þeirri þróun sem orðið hefur á skíða- og brettaiðkun, það er með aukinni notkun Carving- og Telemarkskíða og gríðarlegri aukningu á brettanotkun, sækir fólk nú á stærra svæði en áður og á auðveldara með að fara ótroðnar leiðir. Jafnframt fjölgar þeim hættum sem þarf að varast og til dæmis eru meiri líkur á að fólk lendi í snjófljóði eða skriðu utan troðinna leiða en á brautum. Þessi þróun kallar á breyttar áherslur í skíðagæslu og eru námskeiðið og samstarf skíðasvæðisins í Hlíðarfjalli við björgunarsveitarmenn liður í að koma til móts við þær breyttu þarfir sem skapast hafa og þar með að auka öryggi þeirra sem nota svæðið.